Artikel: Jaargang 1974, nummer 1
"Naam en oorsprong van Kerkom."

De naam van de parochie Kerkom is op heel wat verschillende manieren geschreven geweest:
 

De vorm Kerkehem toont duidelijk een naam aan, samengesteld uit twee elementen: kerk en heim, waarvan het eerste betekent: kerk of godsdienstige nederzetting, klooster, abdij en waarvan het tweede element "heim" de betekenis heeft van omheining, eigendom, woonplaats en bij uitbreiding dorp, heerlijkheid.

De naam Kerkom moet dus een der volgende betekenissen hebben woonplaats, eigendom der kerk... bij de kerk.... woonplaats of eigendom van een klooster.
De benaming komt overigens nog meer voor in landen met Germaanse talen; een gemeente in Limburg, een vijftal kilometer ten zuiden van St.Truiden, droeg in de middeleeuwen, óók de naam Kerkehem en is Kerkom geworden.
Een gehucht van de gemeente Maarke, kanton Oudenaarde in de provincie Oost-Vlaanderen, draagt nu nog de naam Kerkem, waarin de primitieve vorm beter bewaard bleef dan in Kerkom. De officiële benaming der gemeente, waartoe dat gehucht behoort, is Maarke-Kerkem.
In het Duits zou Kerkom als Kirchheim vertaald worden. Welnu, in de landen met Duitse omgangstaal, zijn er ten minste zes belangrijke plaatsen die deze benaming dragen.
Ook in het noorden van Engeland, in het graafschap Lancaster, treft men een dorp aan met name Kirkham, dat de Angelsaksische vertaling is van Kerkom. (Kirk en ham zijn de oude vormen van de huidige Engelse woorden church en home.
Eindelijk heeft Kerkom ook zijn tegenhanger in Denemarken, zo we aan de stam ;om (heim) de uitgebreide betekenis geven van agglomeratie. Een stadje op het eiland Fioni heet Kirkeby, wat in het Deens betekent stad of dorp der kerk.

In de 17e en 18e eeuw, voegde men dikwijls bij de naam Kerkom, die van Bijvoorde.
Deze laatste naam duidt het zuidelijk gedeelte aan, gelegen in de nabijheid van de Ve1p. Zo zegde men: de schepenen, het dorp, de heerlijkheid, of zelfs in het meervoud, de heerlijkheden van Kerkom en Bijvoorde.
De samenkoppeling van deze namen en de meervoudige vorm heerlijkheden, hebben hun oorsprong in het feit dat Bijvoorde, alhoewel altijd bij Kerkom gerekend op godsdienstig oogpunt, toch vroeger burgerlijk, een leengoed, een gemeente, een onderscheiden heerlijkheid vormde.

Het is klaar dat Kerkom zijn naam te danken heeft aan een eigendom gelegen in de onmiddellijke omgeving van de kerk.
Ongetwijfeld gaat het hier om het eigendom, in de 17e eeuw nog "het hof van Kerkem" geheten, dat nu toebehoort aan de heer Martens en gelegen is recht tegenover de kerk.
Dit hof hoorde in de middeleeuwen toe aan de edele familie van Kerkhem die heel waarschijnlijk er de naam aan gaf. Door zijn ligging bij de kerk, en meer nog door zijn cijnsafhankelijkheid ten overstaan van de abdij van Cornelismunster, was dit eigendom werkelijk een Kerkheim.

(Naar het boek van Edouard Martens :"Monographie de la Paroisse de Kerkom en Brabant")

J. Laermans.