|
Alle dieren, uitgezonderd de insecten,
groeien en ontwikkelen zich op een normale wijze. Bij de insecten daarentegen,
enkele uitzonderingen niet te na gesproken, gebeurt dit ontwikkelings- en
groeiproces op een vrij zonderlinge manier. De meeste insectensoorten moeten
inderdaad eerst van huid verwisselen, alvorens ze in omvang (groei) kunnen
toenemen.
Het afwerpen van hun huid, de vervelling, heeft plaats in het jeugdstadium. Eens
de periode van volwassenheid bereikt, is het groeistadium voorbij. De
wetenschappelijke benaming of term voor die vervelling is ECDYSIS.
Het aantal vervellingen wisselt naargelang de insectensoort. De vervelling zelf
gebeurt op een vrij eenvoudige manier. Op het ogenblik namelijk dat de
vervelling plaatsgrijpt, vormt zich tussen de bestaande huid van het insect
en de nieuwe huid, die zich aan het ontwikkelen is, een soort van verteringssap.
Het insect houdt op met eten. Volgens hieronder bijgevoegd schema is het
ecdysisproces, dat in drie fazen verloopt, gemakkelijk te begrijpen.
De vervellingsklieren geel scheiden een stof af (nl, enzymen) en lossen de
endocuticula (donkergroen) op, De exocuticula-lichtblauw en de
epicuticula-oranje lossen niet op. De opgeloste stoffen worden opnieuw gebruikt
om de nieuwe huls te vormen.
De opperhuidcellen beginnen een nieuwe endocuticulalichtgroen te vormen. Op te
merken valt dat de nieuwe en de oude endocuticula van elkaar gescheiden zijn
door vervellingsvloeistof. De druk stijgt en doet de huid barsten op de meest
gevoelige plaats.
Het proces is afgelopen. De vervelling is gebeurd en de vervellingsklier geel
komt op non-actief te staan. De haren blijven de gehele vervelling door groeien,
Eens de huid opengebarsten, moet het insect zichzelf bevrijden. Dit gebeurt door
middel van samentrekkende en uitzettende bewegingen, wat soms zeer moeilijk
blijkt te
zijn
Larven van kleermotten bijvoorbeeld vervellen zeven- tot achtmaal in een
tijdspanne van een paar dagen zonder in omvang toe te nemen; bij nader onderzoek
werd er ontdekt dat het groei- en vervellingsproces uitgaat van een hormoon in
het bloed. Het hormoon wordt pas afgescheiden op het ogenblik dat de betrokken
klier daartoe het bevel krijgt van de hersenen, Daar wat nu precies die klier er
toe aanzet om de uitvoering van dat proces aan te vangen, is nog niet duidelijk.
Het hoofdstuk over de vervelling is daarmee achter
de rug. In een volgende aflevering zullen we het hebben over het jeugdstadium
-het juveniele hormoon- bij de insecten.
BIBLIOGRAFIE : Man and insects
Genera! Textbook of Entomology
K. DE BRANDT
|
