|
Ongeveer 100 jaar geleden wisten de
geleerden nog niet dat er enig verband bestond tussen insecten en ziekten; nu
weten we dat viel. Meer dan 200 ziekten bij mens en dier worden ten andere door
insecten overgebracht; het onderzoek duurt voort en nog steeds worden er nieuwe
ontdekt.
Een der meest bekende, door insecten overgebrachte ziekten, is de malaria, van
tropische herkomst.
Tot in de 19de eeuw wist men niet dat muggen de malaria overbrachten. Dokters
wilden niet geloven dat insecten dragers konden zijn van ziekten. Doch reeds in
de 6de eeuw voor Christus. zagen Indische artsen wel het verband tussen muggen
en koorts. De Babyloniërs o.m. beeldden hun epidemieëngod af als insect, en
bepaalde Afrikaanse stammen schreven reeds vroeg hun ziekten toe aan de muggen.
Het verband tussen laaggelegen moerasland en malaria (of de "koorts"; zoals de
volksmond de ziekte noemde) was zelfs in de Klassieke Oudheid bekend.
Hippocrates, de Griekse arts, was zich bewust van dit verband, maar geloofde,
zoals vele andere geneesheren, dat de bedorven lucht, het miasma, die 's nachts uit de moerassen opsteeg, de koorts
en de rillingen veroorzaakte, die karakteristiek zijn voor malaria.
Pas in 1848 lanceerde J,K. Mitchell de theorie, dat malaria veroorzaakt werd
door een klein, miniem, onzichtbaar diertje. Van toen af zochten de geleerden
verder tot in 1878 de Franse legerarts Alphonse Laveren de verwekker in het
bloed van de malarialijders vond. Het mysterie was echter nog niet opgelost; op
welke wijze verspreidde zich immers de ziekte ?
Patrick Manson, een Schots dokter, publiceerde op zeker ogenblik een rapport
over een parasitaire ziekte - filariasis. Hij had ontdekt dat deze werd
overgebracht door muggen. Manson was van oordeel dat, als de mug één ziekte kan
overdragen, zij drager is van de andere ook. Hij opperde de idee dat malaria en
filariasis door steekmuggen overgebracht werden. Van toen af begon men te
experimenteren met allerlei muggensoorten en tenslotte ontdekte Ronald Ross dat
de ''stippel-vleugelige Anopheles Stephonsill-mug drager was van de
malariaparasiet, die wordt overgebracht wanneer een wijfje van de Anopheles-nug
een mens steekt.
De vraag op welke wijze de ziekte zich verspreidde, was opgelost. Nu begon het
werk van de artsen en de bestrijding van de plaag.
Bestrijdingsmiddelen
-muggenlarven op het water doden door het leggen van een olielaagje
- patiënten afschermen net netten - volwassen muggen bespuiten
- dagelijks Geneesmiddelen innemen
- gaan slapen onder een muskietennet.
In de loop van de geschiedenis is er een grote verscheidenheid aan remedies
tegen malaria aangewend. Een jezuïeten missionaris, werkzaam in Peru, werd rond
1600 genezen van de malaria door toedoen van een indianenopperhoofd, die hem een
geneesmiddel gaf, bereid uit de bast van de koortsboom ''cinchona''. Deze bast,
die kinine bevat, werd sindsdien meer en meer aangewend om de malaria te
genezen. Op Java werden van die bomen zelfs plantages
aangelegd. Alhoewel kinine nog wel gebruikt wordt, is het in vele landen
verdrongen door nieuwe geneesmiddelen, zoals mecaprine en pamaquine
Met man en macht wordt de bestrijding van de malaria doorgedreven, die dan ook
over de gehele wereld op de terugtocht is. Zo komt de ziekte o.m. niet meer voor
in Scandinavië, Duitsland, Cyprus, Italië, Engeland en de U.S.A. Momenteel roeit
men ze uit in India, Birma, Egypte, Frankrijk, Griekenland, het Midden-Oosten,
de Sovjet-Unie en Zuid-Afrika. Ze heerst nog machtig in vele delen van Afrika,
Z.O. Azië, Pakistan en Saoedi-Arabië.
Er bestaat niettemin geen twijfel over dat de malaria binnen afzienbare tijd
over de gehele wereld volledig zal uitgeroeid zijn.
BIBLIOGRAFIE :-The Mosquito banger
- Quinina, the remedy for Malaria -Man and Insects
K. DE BRANDT
|
