Heemkundige kring
VELPELEVEN
- Boutersem
 

 
 
   

Artikel: Jaargang 1977,
nummer 1
"
Is het kikkerrijk in gevaar?"

Bij lente- en zomerwandelingen langs de oevers van de Vondelbeek stelden we vast dat het aantal kikkers fel geslonken is. Alhoewel de beide oevers van deze beek zich tot een zeer gunstig milieu voor het kikkervolk lenen, schijnen de..oorzaken der ontvolking hiervan moeilijk op te sporen.

In ons land kan men het kikkervolkje verdelen in vier soorten: de groene waterkikker, de bruine kikker, de heikikker en de boomkikker.

 

1. De groene waterkikker of Rana esculenta Linnaeus.

 

Deze kikker vertoeft meestal in beken, plassen en poelen nabij de wateroppervlakte, de kop boven water ofwel rust hij op vlottende waterplanten. De eetbare waterkikker is een mooi diertje,. prachtig groen en donkergeel met zwarte en witte vlekjes. Het zijn inderdaad zijn billetjes die door de fijnproevers zo geprezen worden.
In de lente .meestal in mei, zoekt hij liefst een stilstaand water op om er zijn slijmerige eierenmassa in neer te leggen. De ronde eitjes met in het midden een zwart vlekje zijn tot een geheel samengebundeld. Deze eierkoek wordt hier "paddegerek" genoemd wat zeer afwijkt van de juiste naam "kikkerdril". Van de duizenden eitjes ( één kikker kan er 10.000 leggen ) komen er maar weinig tot volledige ontwikkeling. Dat ze 's nachts, vooral in de zomer een oorverdovend, eentonig gekwaak ten beste geven, zullen de bewoners van aangrenzende poelen of plassen kunnen getuigen. Geschiedenisverhalen uit de middeleeuwen waarbij kasteelheren hun lijfeigenen verplichtten het eentonig lawaai te smoren, schijnen dat nog te bevestigen. Het zijn vooral de mannetjes die met, hun beide grote geluidszakken de grote orkestmeesters zijn.'

 

2. De bruine kikker of Rana temporaria, temporaria Linnaeus.

 

Heel vroeg, reeds vanaf het wintereinde gaat deze kikvors te water om zijn eieren te leggen. Zoals de andere kikkers bracht hij zijn winterrust door op de bodem van stilstaande plassen en vijvers. In tegenstelling tot de groene waterkikker legt hij minder eitjes. De jongen verlaten spoedig het water om in vochtige plaatsen te gaan leven, ook in tuinen, waar zij duchtig op insectenjacht gaan, vooral slakken genieten hun voorkeur. Spijtig vinden we ze nog zelden in onze moestuinen.

 

3. De heikikker: Rana arvalis, arvalis Nilsson.

 

Het spreekt vanzelf d'-at we deze kikker niet in onze omgeving ontmoeten en wij hem slechts kunnen vinden inde Antwerpse Kempen. In plassen en venen legt hij van 1000 tot 2000 eieren. Het mannetje is groenachtig en het wijfje rosbruin. Voor de belangrijke rol die deze kikkersoorten spelen in de vernietiging van slakken en insectenlarven werd door het Ministerie van Landbouw een wet gestemd die hen bescher2t tegen verdelging. En riet reden mogen wij ons afvragen waartoe dient deze wettelijke bescherming indien men kikkerbilletjes blijft lusten en het leefmilieu verontreinigd wordt?

 

4.De boomkikker: Hyla arborea, arborea
 

Alhoewel hij feitelijk geen echte kikker is mag men hem de meest sierlijke. kikker in ons land noemen. Hij is tevens gekend als de kikvors van de barometer. In. een bokaal klimt hij het laddertje op en af naargelang de luchtgesteldheid. Of hij wel een echte barometer is blijft toch twijfelbaar. Niettegenstaande zijn naam, houdt hij zich ook op in struiken en begroeide oevers. Hij is ook in staat zijn kleur van bleekgeel tot rosbruin te wijzigen indien zijn omgeving dat vereist. Zijn vingers zijn van zuignapjes voorzien, waarmee hij zich aan boombladeren kan vasthechten. Hij is:zelfs bekwaam om langs een glaswand te klimmen.
Ook bij deze soort is het mannetje van een grote geluidszak voorzien, waardoor hij een veel sterker gekwaak kan voortbrengen.

Nu de lente voor de deur staat nodigen wij alle natuurliefhebbers uit en vooral ook onze jeugd op zoek te gaan naar ons kikkervolkje. Onze gemeente met Vondelbeek, Velpeoevers en andere vochtige, natte plaatsen zijn het geschikte opsporingsmilieu.

R.DEGREEF

terug naar artikels

 

Copyright © Velpeleven Boutersem
Web: Dany