|
Voorjaarskuur
Iedereen kent het verschijnsel van de voorjaarsmoeheid
dat in de lente vaak voorkomt. Ook al wil men allerlei zaakjes
ondernemen of opknappen, de kracht ontbreekt: kortom men voelt zich
eindeloos moe. Hoe komt zulks? Tijdens de lange wintermaanden kunnen we
niet al teveel rekenen op de zon, onze voeding is vaak
onevenwichtig door een geringere aanbreng van vitaminen en mineralen, onze
bewegingen zijn zeer beperkt en daarbij komt nog dat we
opgesloten zitten in vaak slecht verluchte en verlichte kamers.
Gedurende al die tijd stapelen zich afvalstoffen van
de: stofwisseling op in onze weefsels en ons bloed.
Het is de opdracht van een voorjaarskuur deze
schadelijke stoffen, die tenslotte een nefaste invloed zullen uitoefenen
op ons lichaam en onze prestaties uit het lichaam te verdrijven. De
voorjaarskuur zou men aldus evengoed een bloedreinigingskuur kunnen
noemen.
Vasten
Dit 'bevrijden' van ons lichaam kan op verschillende
manieren gebeuren. Zo verving vroeger de vasten de voorjaarskuur. Wijsgerige en
godsdienstige motieven buiten beschouwing gelaten, is het zo dat vasten een
gunstige invloed kan uitoefenen op de gezondheid.
En wel om de volgende redenen. Veel organen in ons lichaam
worden gespaard, de afvalstoffen, de urinezuurresten en de vetdepots of
ophopingen kunnen opgeruimd worden. Hieruit ressorteert een dubbel effect: het
lichaam wordt inwendig gereinigd en de bloedsomloop wordt ontlast.
Dergelijke vastenkuren worden tegenwoordig over het
algemeen niet meer toegepast. Toch wordt aanbevolen, ter ondersteuning van de
voorjaarskuur en ter ontlasting van de stofwisseling, zo nu en dan enkele vlees-
en vooral vetarme dagen, beter nog een paar fruitdagen, in te voeren. Op zo'n
dag worden in plaats van de gebruikelijke maaltijden, vruchten gegeten. De appel
is hiervoor het meest geschikt en wordt in een hoeveelheid van 750 - 1500 g per
dag geraspt gegeten.
Chemische stimulans
Een andere methode bestaat erin de werkzaamheid van de darm,
de nieren, de leveren de huid te prikkelen door het gebruik van scheikundige
stoffen of geneesmiddelen.
Heden ten. dage hecht men veel waarde aan verse planten, in
de vorm van groentesalades en van plantensoepen. Verse planten hebben dit
voordeel dat niet alleen de stofwisseling wordt geprikkeld, maar ook dat het
lichaam vooral vitamine C toegediend krijgt. Het is begrijpelijk dat in de loop
van de winter en het prille voorjaar, wanneer de vitamine C toevoer door
gemis aan vers fruit en verse groenten geringer' wordt, een tekort aan deze
vitamine optreedt.
Gebrek aan vitamine C uit zich door het optreden van
moeheidverschijnselen als lentemoeheid. Het komt er dan ook op aan extra
hoeveelheden vitamine C aan te voeren, waardoor niet alleen de moeheid zal
verdwijnen, maar waardoor ook de weerstand van het lichaam tegen infectieziekten
zal verhogen.
Voor een voorjaarskuur kamen volgende verse planten of
kruiden in aanmerking: paardebloem, duizendblad, waterkers, brandnetel, ui en
selderij. In gedroogde vorm worden gebruikt: jeneverbes, berkenbladeren,
paardebloemen, vuilboomschors, kweekgraswortel, vlierbloesem, driekleurig
viooltje, enz.
Van sommige van deze kruiden volgt thans iets meer: we hopen
later elk van deze kruiden uitvoerig te bespreken, voor zover dat dit nog niet
gebeurde.
BRANDNETEL
Gebruikt worden de bladeren, die rijk zijn aan vitaminen en mineralen, ijzer en mineralen. Men moet er evenwel voor zorgen enkel de
bladeren van jonge planten, die nog geen netelgif bevatten, te gebruiken. Als
groente worden de jonge, tere brandnetelbladeren het meest doelmatig' met
spinazie bereid. Als toevoeging aan voorjaarssla, die naar believen met
paardebloemblaadjes en duizendblad, bereid kan worden, neemt men een thee- tot eetlepel van de
fijngesneden, jonge blaadjes.. Dikwijls vormen brandnetel bladeren een waardevol
bestanddeel van soepen.
DUIZENDBLAD (Millepertuis )
Als keukenkruid of wilde groente worden de vers geplukte,
goed gewassen, jonge bladeren als beleg voor de boterham of vermengd met
kweekgras (zie verder) gebruikt. Men kan ze eveneens verwerken in sla met
azijn, olie, (zout), suiker en uien, al dan niet wet paardebloem en
brandnetelbladeren.
Let evenwel op! Het is niet geraadzaam duizendbladbladeren in een grote hoeveelheid en gedurende lange tijd nemen daar dan eventueel
vergiftigingsverschijnselen als huiduitslag en duizeligheid kunnen optreden.
JENEVERBES.
De jeneverbes werd reeds eerder besproken. Ter intentie van
de talrijke nieuwe leden herhalen we even hoer jeneverbessen het best genomen
worden. Daartoe volgt men de regels van pastoor Kneipp :
Op de late dag neemt men 4 jeneverbessen, op de volgende dagen telkens een meer (dus op de 2de dag 5, op de 3de dag 6, enz.) tot men aan een dagelijkse hoeveelheid van 15 stuks >is gekomen. Daarna, en dat zal volgens dit schema op de 13de dag zijn, neemt men steeds één bes minder (op de 13de dag 14 stuks, op de 14de dag 1 3, op de 1 5de dag 12, enz.)
Dit wordt zolang voortgezet tot het getal van 4 weer is bereikt. De jeneverbessen hebben het beste resultaat
als ze ongeveer 1 uur voor de maaltijden worden gekauwd of als thee
worden gedronken. Van het jeneverbessensap, dat ook als versterkingsmiddel
wordt gebruikt geeft men 3 maal daags 1 thee- tot 1 eetlepel.
PAARDEBLOEM.
Deze plant werd eveneens uitvoerig beschreven in een
vorig nummer.
De jonge tere bladeren van de paardebloem
vormen een vitaminerijke, licht bitter smakende salade, die de stofwisseling gunstig beïnvloedt. De
verzamelde jonge , tere bladeren worden vooraf grondig gewassen, klein gesneden
en met gesnipperde ui, azijn, olie en eventueel zout of suiker toebereid.
Hieraan voegt men soms toe: jonge brandnetelbladeren, veldsla en een kleine
hoeveelheid duizendblad. Indien mogelijk neemt men van
deze voorjaarssalade dagelijks een compoteschaaltje;
liefst houdt men deze kuur ongeveer 1 maand vol.
KWEEK OF KWEEKGRAS (Pessem )
Van deze plant gebruikt men de wortel: deze
bevat naast slijmstoffen, mineralen (vooral kiezelzuur en ijzer) en een
.vluchtige olie. Het is een bloedreinigend kruid, gekend om zijn urineafdrijvende
werking, en als dusdanig veelvuldig gebruikt bij jicht, reumatiek, waterzucht en
chronische huiduitslag. Eén eetlepel van de kleingemaakte gedroogde wortel wordt
in twee koppen water gedurende ongeveer 5 minuten gekookt; daarna wordt gezeefd en met
suiker vermengd
Van deze thee neemt men dagelijks 2 koppen.
UI - AJUIN.
Ter ondersteuning van de voorjaarskuur doet de ui zeker goed
dienst, juist omwille van zijn urineafdrijvende eigenschappen en zijn
afscheidingsbevorderende werking op de. gal. Ze heeft een hoog gehalte aan
vitaminen en voedingsstoffen; het dient dan ook aan te bevelen de ui vooral in
die tijden te gebruiken wanneer de overige groenten eerder schaars zijn.
WATERKERS.
Deze plant komt veelvuldig voor in sloten, rivieren
en beken met helder water. Waterkers bevat: de vitaminen A en C, jodium, ijzer zelfs een heel kleine hoeveelheid
arsenicum arsenicum vluchtige olie die plaatselijk sterk
prikkelende eigenschappen bezit.
Waterkers stimuleert de stofwisseling, de eetlust en de
spijsvertering en tezelfdertijd reinigt zij het bloed. In de lente neemt men
gedurende een ganse maand dagelijks een vol compotebakje, hetzij als
salade met azijn, olie, suiker en ui klaargemaakt, hetzij
als broodbelegging. Het kan voorkomen dat men tijdens deze kuur, een lichte branderigheid in de urinewegen voelt, juist als gevolg van de werking
van bovengenoemde vluchtige olie in dit geval moet men de kuur
onderbreken ofwel de hoeveelheid waterkers verminderen.
Om zulks te voorkomen kan men aan de salade ook de bladeren
van de paardebloem, van de brandnetel en veldsla
VELDZURING.
Sommigen gebruiken voor: hun voorjaarskuur kuur ook wel
eens veldzuring. Dit is evenwel af te raden vanwege het verhoudingsgewijs hoog
gehalte aan oxalaat hetgeen wel eens aanleiding zou kunnen geven tot
het vormen van nierstenen. Dus liefst geen veldzuring gebruiken voor een
voorjaarskuur.
WERKGROEP VOLKSKUNDE - FOLKLORE
R. GEYSENS
|
