Artikel: Jaargang 1977, nummer 5
"Volksdans en volkskunst."

Het is onmiskenbaar dat de jongste jaren de belangstelling voor volkskunst en folklore sterk: is toegenomen. Aanzienlijk zelfs, en dikwijls te pas en te onpas, werden de folklore- en volkskunstelementen bij allerlei manifestaties aangewende Dank zij onze moderne communicatiemiddelen komen wij in contact met andere werelddelen en volkeren,, die ons in de, mogelijkheid stellen kennis te maken met hun rijke volkskunst en folklore.

Het is trouwens een verheugend feit te mogen vaststellen dat in scholen, verenigingen, groepen en gilden de volkskunst, en dan in het bijzonder het volkslied en de volksdans, zeer intens beoefend wordt.

Velen onder ons denken echter ten onrechte dat onze gewet ten tamelijk arm zijn aan volkskunst. Onze beperkte kennis van ons eigen dansrepertorium leidt echter tot, zulke besluiten; deze beperkte kennis valt gemakkelijk te begrijpen als men weet dat onze informatiebronnen zo weinig talrijk zijn.

Doorheen heel de geschiedenis van onze volkskunst ontmoeten we leemten, zodanig zelfs dat we weinig aanknopingspunten bezitten om de draad van de traditie op te nemen. Er worden ten andere weinig pogingen ondernomen om in het verleden te gaan grasduinen op zoek naar de vroegere rijkdom van eigen volkskunst, die zelfs een Breughel zou inspireren.

Vele elementen wijzen er op dat de volksdans vroeger een veel rijker en uitgebreider repertorium had dan ;heden, maar de oude dansen werden nooit genoteerd of uitgegeven. Slechts weinig is bewaard gebleven bij de gilden of misschien hier en daar nog iets bij oude bejaarde personen. :, Veel waardevols is ondertussen echter onherroepelijk verloren gegaan.
Van datgene wat overbleef, is de dansbeschrijving, de melodie, zo onvolledig, zo onnauwkeurig of onduidelijk, dat de dansen haast onuitvoerbaar blijken! De "ziel" van de dans, de uitdrukking ervan, is teloor gegaan, zodat de dansen gauw nog maar weinig. kunnen boeien.

Tot slot is.daar nog de mededeelzaamheid van diegenen, die hetzij door overlevering, hetzij door opzoekingen, in het bezit gekomen zijn van soms zeer. waardevolle gegevens.
Alles bij mekaar zitten we met onze volksdanskunst eigenlijk op een haast nog braakliggend terrein. Volkskunst is immers een levend element, van alle tijden tevens. Het is het product van de spontane gevoelsuitingen van één of meerdere personen en is precies daarom NIET gebonden aan strikte regels. Integendeel, het beleven juist van die volkskunst leidt tot het onvermijdelijke gevolg dat, aangepast aan temperament, plaatselijke gebruiken, beschikbare personen enz, dezelfde dansen zeer dikwijls erg verschillend worden geïnterpreteerd, zodat, zoals trouwens in alle landen, naargelang de streek in dezelfde dansen vaak zeer verschillende elementen kunnen worden opgemerkt.

Dit te keer gaan en het streng theoretisch willen voorschrijven van de regels van de volksdans staat mijns inziens gelijk met het ontnemen van wezen en ziel aan het volkskunstelement dat de volksdans bij uitstek is en moet derhalve ten alle prijs vermeden worden.

WERKGROEP VOLKSKUNST K. DE BRANDT

terug naar artikels