Dit van oudsher beroemde geneeskruid volgt de mens zowat overal. De Spanjaarden namen het
destijds mee vanuit het oude Europa naar Zuid- en Midden-Amerika, en de Indianen, die aldaar woonden, noemde de weegbree "het
voetspoor van de bleekgezichten".
Trouwens, verraadt de naam zelf van de plant niet duidelijk waar hij graag groeit: weeg of weg en bree of breed?
Het feit, dat men het kruid wel, altijd bij de hand heeft, is zeker een van de redenen waarom liet zo geliefd was en nog steeds
is in de volksgeneeskunde.
Het zijn evenwel vooral de talrijke werkzame bestanddelen van de weegbree. die de plant zo waardevol maken. We vermelden ondermeer
vitamine C, kali, zwavel, mangaan, kiezelzuur, slijm- en bitterstoffen, looizuur.
Dank zij de bloedstelpende werking van looizuur vormt een gekneusd blad, dat af en toe ververst wordt, een soort snelverband;
de weegbree wordt dan ook en met reden de natuurlijke EHBO - eerste hulp bij ongevallen - plant genoemd. Ditzelfde looizuur remt
tevens ontstekingen in mond en keel. Hiervoor gebruikt men liefst verse bladeren: men wast en maakt ze klein. Drie theelepels van
deze kleingehakte bladeren worden met 3 soeplepels honing of suiker fijngewreven. Van deze zoete brij neemt men verschillende keren per dag één theelepel en laat ze langzaam in de mond smelten.
Weegbree is zeer rijk aan vitamine C. Dagelijks wat blaadjes ervan in uw sla of soep of op uw boterham, wat sap er uit geperst, eventueel wat thee ervan getrokken, beschermt U tegen alle mogelijke kwalen en infectieziekten.
Dank zij de aanwezigheid van slijmstoffen werkt weegbree verzachtend bij aandoeningen van de luchtwegen en van de darm. Aldus worden enerzijds bronchitis,
astma en kinkhoest, en anderzijds kolieken of krampen, buikopzwelling en harde ontlasting gunstig beïnvloed.
De mineralen, waaronder kali, stimuleren de afvoer van vocht langs de nieren en verhogen aldus de uitscheiding van vergiften.
De zwavel zuivert het bloed en reinigt de huid. Weegbree is tevens een kiezelzuurplant en wordt om die redenen gebruikt bij longziekten.
Aan de bitterstof dankt de weegbree zijn stimulerende werking op de spijsverteringsorganen; tevens stilt diezelfde bitterstof krampen, kalmeert de maag en wekt de eetlust op.
Weegbree helpt zeker bij insektenbeten,
mierenbeten, wespensteken, bijensteken en netelbuiltjes. Zodra men een steek
voelt, moet men vlug wat weegbreebladeren fijnwrijven tot moes en deze brij over
de pijnlijke plek wrijven. Het resultaat is nog beter indien men fijngehakte
bladeren met een verbandje op de getroffen plaats bevestigt.
Als men over een sappers beschikt, gebruikt
men liefst het verse sap. Indien niet, maakt men een thee van de al of niet
gedroogde bladeren.
Over 15 g fijngehakte verse bladeren giet
men een halve liter kokend water. Men laat ongeveer 5 minuten trekken en zeeft.
Van deze thee drinkt men 3 koppen per dag.
Gaat men uit van gedroogde bladeren, dan kan
men aldus te werk gaan. Over 1 soeplepel bladeren giet men een kop kokend water
en laat 5 tot 10 minuten trekken, waarna men zeeft. Men zoet dan aan met honing
of suiker. Zulk aftreksel wordt met slokjes gedronken. Indien mogelijk drinkt
men 3 koppen per dag.
Voor diegenen die werkelijk van brouwen
houden, geven we graag volgend recept. Over 3 soeplepels klein gesneden,
gedroogde en gewassen weegbreebladeren giet men 2 soeplepels rhum of brandewijn
en voegt 1 kop heet water toe. Daarna laat men dit mengsel onder gestadig roeren
1 uur staan en zeeft het door een doek. De op de doek achtergebleven
plantenresten, die nog vocht bevatten, worden enigszins uitgeperst. Het op deze
wijze verkregen vocht kookt men nu met 200 g suiker op„, Dan zeeft men deze
stroop eventueel nog eens door een doek en bottelt het warm in flessen. Van dit
weegbreesap of -stroop nemen kinderen naar behoefte 2 maal per uur 1 theelepel,
volwassenen 2 maal per uur 1 soeplepel.
Tot slot nog een paar woorden over het
drogen van de bladeren. Daar deze zeer gevoelig zijn bij aanraking, moet men er
absoluut voor zorgen dat zij bij het plukken en vervoeren niet gedrukt of
gekneusd worden. Ook mag men de bladeren bij het uitleggen tijdens het drogen,
dat onmiddellijk na de pluk moet gebeuren, niet te dicht bij elkaar leggen.
Indien men onvoorzichtig te werk gaat, zullen de gedroogde bladeren er donker
tot zwart uitzien.
WERKGROEP VOLKSKUNDE - FOLKLORE
R. GEYSENS
