Heemkundige kring
VELPELEVEN
- Boutersem
 

 
 
   

Artikel: Jaargang 2000,
nummer
  4

Natuurstudie -
De buizerd

De buizerd is een grote, forse roofvogel, te herkennen aan zijn brede vleugels en brede afgeronde staart. Hij heeft een lengte van ongeveer 60 cm en een spanwijdte van 1 m tot 1,5 m. Het vrouwtje is groter dan het mannetje. De buizerd heeft een sterke snavel, gekromd vanaf de basis, met een dikke, dikwijls helder gekleurde washuid bovenaan. De poten zijn geel van kleur. Het verenkleed is bruin op de rug, keel en buik zijn grijs gestippeld. De kleuren kunnen echter variëren, van heel donker, praktisch zwart, tot heel bleek, bijna wit. De Franse benaming "buse variable", geeft beter dit fenomeen weer.

De buizerd heeft vele soorten woongebieden, van landbouwland tot gebergte en rotsachtige kusten. In onze streken houdt hij zich voornamelijk op in bosgebied, afgewisseld met akker- en weiland.

Buizerds kunnen urenlang in zweefvlucht rondcirkelen op onbeweeglijke uitgespreide vleugels, waarvan de handpennen dan wel wat op vingers lijken. In augustus en september trekken ze naar het zuiden. In onze streken worden ze dan vervangen door soortgenoten uit meer noordelijk gelegen gebieden. De ruigpootbuizerd uit Scandinavië en Rusland komt dan wel eens tot in onze contreien.

Buizerds zitten urenlang op hun favoriete uitkijkpost, b.v. een boom of een weidepaal, en speuren de grond af met hun scherpe ogen. Als een prooi zich door een beweging verraadt, laten ze zich met halfgespreide vleugels vanop geringe hoogte neervallen op hun doelwit. De prooi wordt gevangen en gedood met de lange gebogen en scherpe klauwen. Men ziet de buizerd soms ook op akkers of in weiden rondstappen, op zoek naar slakken, insecten en regenwormen. Het voedsel bestaat voornamelijk uit: muizen, mollen, kikkers, hagedissen, kleine vogels, hazen, konijnen, patrijzen, of fazanten. Vogels worden slechts gevangen als ze bij verrassing genomen kunnen worden, want buizerds zijn geen snelle vliegers. Gezien zijn geringe snelheid zal de buizerd dus meestal jonge of zieke dieren vangen. Buizerds zijn ook aaseters.

De buizerd nestelt in mei. Het grote, komvormige nest wordt gemaakt van takken, heide, varens, mos of nog ander materiaal.

Het wordt afhankelijk van de omgeving in een boom gemaakt of op een rotsrichel. Dikwijls nemen ze een oud ekster- of kraaiennest, hetwelk ze met takken vergroten. Het nest wordt vaak versierd met verse bladertakken of varens, dewelke

regelmatig vervangen worden. Het legsel bestaat uit 2-3 witgroenachtige eieren met roestbruine vlekjes. De broedtijd bedraagt 28 dagen. Eerst brengt alleen het mannetje voedsel, terwijl het vrouwtje op de jongen past. Het mannetje legt het voedsel op de rand van het nest, waarna het vrouwtje het onder de jongen verdeelt. Als de jongen ongeveer een week oud zijn, gaan beide ouders op jacht. De jongen verlaten het nest na 6 tot 7 weken, maar worden nog steeds door de ouders gevoed tot ze zelf kunnen jagen. Wat is er mooier dan deze prachtige, grote roofvogel te zien rondzweven boven bos en veld? Helaas haalt de buizerd regelmatig het tv-nieuws of de krantenkoppen als slachtoffer van ongeoorloofde praktijken van sommige mensen.

Er wordt dan nogal vlug met de vinger, terecht of onterecht, naar het "jagersmilieu" gewezen. Maar niet iedereen uit dit "milieu" mag worden vereenzelvigd met deze individuen die het niet zo nauw nemen met de wetten en met de natuur. Dit werd o.a. nogmaals bewezen in Bierbeek.
In een elzenbos met canadabomen begon in het voorjaar een koppel buizerds met het uitbouwen van een nest. Als fundering werd een oud kraaiennest gebruikt. De "jachtwachter" en de "jagers" deden al het mogelijke om de verstoring van de broedvogels tot een minimum te herleiden. Als beloning groeiden 2 jonge buizerds gezond en wel op en verlieten het nest. Een paar personen, waaronder de erevoorzitter, hebben dit prachtige tafereel kunnen bewonderen.

Hopelijk komen de ouders volgend jaar terug om hun jongen groot te brengen. Ze zijn van harte welkom.

 

door Jean Vits

 

Copyright © Velpeleven Boutersem
Web: Dany