Villa of Hof bij
Koutem.
Deze was gelegen op
de Grote Kouter, vast tegen Vertrijks Koutem en vlak naast de "Vallei van
het (leger)kamp". Het gaat om een uitgestrekt veld, dat door de Romeinen
werd ontbost en ontgonnen.
Bij zulk een gronduitbating hoorde haast steeds een
Romeinse 'Villa' of hoeve. Op zulke hoeve woonde de Romeinse of
Gallo-Romeinse baas met zijn gezin en met daarbij een groot aantal slaven
en slavinnen, meestal krijgsgevangenen uit de oorlog, kortom Belgen. Die
hoeve moet reeds 'Koutern' geheten hebben want die naam werd gegeven in de
geschiedenis aan gronden, ca 100 bunders, thans gelegen naast elkaar, maar
dan op Vertrijk, Willebringen, Kumtīch en Roosbeek.
Waarschijnlijk heeft het woonhuis gestaan op Vertrijk,
omdat het "Koutem" heet. Vroeger schreef men:
'Cautum' (Latijnse naam) en 'Cauthem' ( Frankische vorm) (1680) Men kan
zich afvragen of de Romeinen aldaar in de diepe straat een teken gezet
hebben, omdat men voorbij het soldatenkamp kwam, met mogelijk gevaar voor
vliegende keien en pijlen!
Villa Drogenhof.
Onder Vertrijk ligt er nog een veld, 14 bunder of ca 18
hectaren groot, tussen de spoorwegbrug van Bost, het huis Vandeborne en de
Keizerstraat, rechtover het Bosschelleveld' Het daagt de geheimzinnige
naam 'De Hoeve' (1435).
Volgens Wauters zou het hier gaan over een verdwenen
Romeinse villa, gelegen bij het kruispunt van twee oude wegen: de Romeinse
baan van Leuven naar Tienen (Keizerstraat) en de weg van Namen naar
Aarschot ( straat die van aan de Wittebos naar Bost loopt). De naam van de
woning van deze gronduitbating was waarschijnlijk VILLA SICCA' of
'DROGENHOF in het Vlaams.
Inderdaad, de straat die van Boutersem naar het
Hoefveld loopt, draagt nog steeds de naam van Drogenhottraat, dus straat
naar Drogenhof. Dit hof moet gestaan hebben in de noordwesten bovenhoek,
waarde grond merkelijk droger is dan beneden. Men spreekt van een perceel
geheten 'in den savele'.(1600)
Vermoedelijk werden ook de 4 bunder 'Hofveldeken' (nu
bij Weterbeek) en de 18 bunder 'Bosschelleveld' (nu Bierbeek) in de
uitbating van Drogenhof betrokken, zodat de woning in het midden lag. De
vroegere bewoners van 'Bosschelleberg' zullen wel als slaaf gediend hebben
op het grote Romeinse hof. Dit hof had vermoedelijk zijn druivenkweek op
het land, geheten 'Schotelvat op het Rot', waar het omringd en beschut
bleef met onontgonnen bossen.
Het Romeinse hof zal zich waarschijnlijk ook
gespecialiseerd hebben in eenden- en ganzenkweek, want de weiden tussen
het Smisveld en het Hoefveld droegen vroeger de naam van eendenbeemden.
Men sprak van 'bemden te Verteke Yngbroek onder Verteke' en ook van bemden
'te Verteke Yngbroek onder Boutersem'. Dit laatste om aan te duiden dat
Vertrrijk en het Rorneinse bedrijf van 'Drogenhof zich ook over het latere
Boutersem uitstrekten. Deze eendenweiden beslaan onder het huidige
Vertrijk ongeveer 10 bunders of 13 hectaren, en onder Boutersem 4 bunders.
Ze liggen rond de bronnen van de Vondelbeek vanaf het pachthof Vandeborne'
tot tegen de spoorwegdijk, waar het moerassig is en echt paradijselijk
voor eenden.