Heemkundige kring
VELPELEVEN
- Boutersem
 

 
 
   

Artikel
 Jaargang 2002, nummer 2:

Romeins
e gronduitbatingen


Villa of Hof bij Koutem.

Deze was gelegen op de Grote Kouter, vast tegen Vertrijks Koutem en vlak naast de "Vallei van het (leger)kamp". Het gaat om een uitgestrekt veld, dat door de Romeinen werd ontbost en ontgonnen.

Bij zulk een gronduitbating hoorde haast steeds een Romeinse 'Villa' of hoeve. Op zulke hoeve woonde de Romeinse of Gallo-Romeinse baas met zijn gezin en met daarbij een groot aantal slaven en slavinnen, meestal krijgsgevangenen uit de oorlog, kortom Belgen. Die hoeve moet reeds 'Koutern' geheten hebben want die naam werd gegeven in de geschiedenis aan gronden, ca 100 bunders, thans gelegen naast elkaar, maar dan op Vertrijk, Willebringen, Kumtīch en Roosbeek.

Waarschijnlijk heeft het woonhuis gestaan op Vertrijk, omdat het "Koutem" heet. Vroeger schreef men: 'Cautum' (Latijnse naam) en 'Cauthem' ( Frankische vorm) (1680) Men kan zich afvragen of de Romeinen aldaar in de diepe straat een teken gezet hebben, omdat men voorbij het soldatenkamp kwam, met mogelijk gevaar voor vliegende keien en pijlen!

Villa Drogenhof.

Onder Vertrijk ligt er nog een veld, 14 bunder of ca 18 hectaren groot, tussen de spoorwegbrug van Bost, het huis Vandeborne en de Keizerstraat, rechtover het Bosschelleveld' Het daagt de geheimzinnige naam 'De Hoeve' (1435).

Volgens Wauters zou het hier gaan over een verdwenen Romeinse villa, gelegen bij het kruispunt van twee oude wegen: de Romeinse baan van Leuven naar Tienen (Keizerstraat) en de weg van Namen naar Aarschot ( straat die van aan de Wittebos naar Bost loopt). De naam van de woning van deze gronduitbating was waarschijnlijk VILLA SICCA' of 'DROGENHOF in het Vlaams.

Inderdaad, de straat die van Boutersem naar het Hoefveld loopt, draagt nog steeds de naam van Drogenhottraat, dus straat naar Drogenhof. Dit hof moet gestaan hebben in de noordwesten bovenhoek, waarde grond merkelijk droger is dan beneden. Men spreekt van een perceel geheten 'in den savele'.(1600)

Vermoedelijk werden ook de 4 bunder 'Hofveldeken' (nu bij Weterbeek) en de 18 bunder 'Bosschelleveld' (nu Bierbeek) in de uitbating van Drogenhof betrokken, zodat de woning in het midden lag. De vroegere bewoners van 'Bosschelleberg' zullen wel als slaaf gediend hebben op het grote Romeinse hof. Dit hof had vermoedelijk zijn druivenkweek op het land, geheten 'Schotelvat op het Rot', waar het omringd en beschut bleef met onontgonnen bossen.

Het Romeinse hof zal zich waarschijnlijk ook gespecialiseerd hebben in eenden- en ganzenkweek, want de weiden tussen het Smisveld en het Hoefveld droegen vroeger de naam van eendenbeemden. Men sprak van 'bemden te Verteke Yngbroek onder Verteke' en ook van bemden 'te Verteke Yngbroek onder Boutersem'. Dit laatste om aan te duiden dat Vertrrijk en het Rorneinse bedrijf van 'Drogenhof zich ook over het latere Boutersem uitstrekten. Deze eendenweiden beslaan onder het huidige Vertrijk ongeveer 10 bunders of 13 hectaren, en onder Boutersem 4 bunders. Ze liggen rond de bronnen van de Vondelbeek vanaf het pachthof Vandeborne' tot tegen de spoorwegdijk, waar het moerassig is en echt paradijselijk voor eenden.

R. Geysens

 

Copyright © Velpeleven Boutersem
Web: Dany